Rolka papieru przemówiła

- Chcemy, by zapach homoseksualizmu chronił uprawy rolników przed… - reszty nie udało mi się wyłapać z mego chrapiącego starczo telewizora. Do tego głośno zaszczekał domowy pies. Czyżby coś zrozumiał z przemowy, głoszonej z arcypoważną miną przez artystę? O, przepraszam – Artystę.
Przez to wszystko nie wiem, przed czym ów zapach ma te uprawy chronić. Piorunami, gradem, ulewą, złym okiem sąsiada? A może przed samymi chłopami lub ich zacnymi małżonkami, na co może wskazywać pierwsza część tej wypowiedzi, odnosząca się wszak do istot ludzkich. 
O co Artyście chodziło, jest dla mnie zagadką. Zrozumiałam tylko, że o jakąś szczególną woń, wydzielaną przez osoby płci niepojętej. Różne, przyznam, w mym niekrótkim życiu dyrdymały słyszałam, ale czegoś takiego jeszcze nie. Cóż, człowiek uczy się nieustannie, a i tak ciągle głupi.

Co wiemy o niemieckiej duszy?

Rzadko tu piszemy o duszy człowieka, jeszcze rzadziej o duszy narodu, a przecież każdy naród ma duszę. W tym przypadku mówimy o duszy nie byle jakiego narodu, bo niemieckiego. Naród niemiecki jest wyjątkowy. Nie oburzajmy się przy tych słowach. Wyjątkowość może mieć różny kształt i różną wartość. Właśnie taką wyjątkowością duszy niemieckiej chcę się tutaj zająć. Natchnęła mnie piękna, mądra i ważna książka pod redakcją dwóch autorów, Bogumiła Grotta i Olgierda Grotta, nosząca wielce obiecujący tytuł: „Przedhitlerowskie korzenie nazizmu, czyli dusza niemiecka w świetle filozofii i religioznawstwa”. Zawiera ona eseje i wyznania dwu autorów, Bogdana Suchodolskiego i Leona Halbana, które dogłębnie i fascynująco drążą interesujący nas problem. Od razu powiem, książkę czyta się z wypiekami na twarzy, bo wciąga, intryguje i rozbudza wyobraźnię. Mało tego, każe zrewidować dość powszechne mniemania o samym pojęciu niemieckiej duszy. Bo wiadomo, że ta dusza ma wciąż dla nas barwę nazistowską i postać groźną, agresywną, przestępczą, morderczą.

Hola, hola, mój panie, zakrzyknie Łaskawy Czytelnik. A gdzie jest wielka kultura niemiecka, wielka cywilizacja?

Drodzy nieobecni

Wiele lat temu wybrałam się do Desy współczesnej z moją koleżanką, która robiła przepiękne figurki z wypalanej modeliny. Były to jakieś bajkowe smoki, wyglądające jak Yinglong smok deszczu z epoki Ming, oraz jednorożce i inne mitologiczne zwierzęta. W tej Desie wielokrotnie widziałyśmy smutne krasnoludki na których widok każde wrażliwe dziecko powinno się rozpłakać albo zwymiotować. Koleżanka pochodziła z małej wioski na Podhalu i chciała w ten sposób dorobić do swego głodowego stypendium. Studiowała chemię i nie miała ambicji artystycznych. Kierowniczka Desy odmówiła nie oglądając nawet przyniesionych figurek. Kiedy nalegałyśmy żeby przynajmniej je obejrzała wrzasnęła naprawdę wściekła: „Czy ty się dziecko nazywasz Zuzanna Lipińska?”. Jak się okazało krasnoludki na wystawie były dziełem Zuzanny Lipińskiej i miała ona monopol na sprzedawanie figurek w Desie.

Kluczowa bitwa

„Gazeta Wyborcza” hucznie ogłosiła film „Kler” najgłośniejszym polskim filmem tej jesieni, a reżyser Wojciech Smarzowski w specjalnym wywiadzie dla gazety Michnika powiedział, że: Kościół pierze mózgi dzieciom i wychowuje ich w przesądach. Jako zdeklarowany i jak się okazuje wojujący ateista dodał również, że: Jeśli chodzi o Polskę, to lepszym rozwiązaniem będzie wypowiedzenie konkordatu i wyprowadzenie Kościoła ze szkół.

O różnicach między gangsteryzmem a dobroczynnością

Chciałem tu dziś opisać ważne zjawisko, ale jest ono dosyć skomplikowane i nie wiem czy uda mi się ta operacja tak, jakbym tego pragnął. No, ale będę próbował.

Moje młodsze dziecko było wczoraj na spotkaniu z autorką książki „Fajna ferajna”. Książka opowiadała o losach dzieci w Powstaniu Warszawskim i była ilustrowana bardzo prymitywną grafiką. Spotkanie autorskie połączone było z projekcją filmu, w czasie którego Miśka tak się rozryczała, że słyszało ją pół kina, a to jest naprawdę wielkie kino. Potem kazała sobie opowiadać o Powstaniu w taki sposób, żeby jakoś złagodzić tę traumę i ja jej opowiadałem o polityce, o różnych meandrach losu narodów i temu podobnych rzeczach, albowiem jest to osoba nader poważna i rzeczowa, a także domaga się wyjaśnień konkretnych.

Potem zaszliśmy na chwilę do Empiku w nowej galerii i tam zobaczyłem serię książek Egmonta dla dzieci.

Rezerwat prawicowych lemingów. O budowaniu kłamliwych narracji

Rezerwat prawicowych lemingów

Proszę Państwa, wszystkie nasze działania zmierzają ku temu, by nie dać zamknąć się w rezerwacie. Wszystko bowiem jest lepsze niż to. Wzorem naszym nieustająco pozostaje stary Geronimo, wojownik z plemienia Apaczów, który co prawda w późnym wieku mieszkał w rezerwacie, ale to tylko dlatego, że było to już jedyne miejsce, w którym białych było mniej niż Indian. Rezerwaty są strasznymi miejscami, a to głównie dlatego, że tworzy się w nich natychmiast nowa hierarchia, dalece różniąca się od tej, na której opierały się plemiona wolne.

Pan Bóg jest PiSowcem

Jeśli prawdą jest, co napisała w ostatnim „Wprost” Joanna Miziołek (a zwykle jest dobrze w takich sprawach zorientowana), że w kręgach kierowniczych PO wiąże się ogromne nadzieje z filmem „Kler”, że zdaniem polityków opozycji jego sukces kasowy przełoży się na zmianę społecznych nastrojów, a ciężkie oskarżenia miotane przez Smarzowskiego wzbudzą falę, która pozwoli „totalnej opozycji” wygrać wyborczy trójskok zwrotem ku radykalnemu antyklerykalizmowi – to na Nowogrodzkiej mogą już chłodzić szampana.

Oczywiście, nic w tym dziwnego, że tłumy w kinowych salach wprawiły udręczone pisowską dominacją salony w stan bliski lewitacji. W maniakalno-depresyjnym cyklu, rządzącym ich życiem, po raz kolejny faza „ta polska katolicka ciemna hołota nigdy nie posłucha światłych ludzi trzeba stąd wy... jeżdżać” przechodzi płynnie w fazę „PiS wygrał tylko przypadkiem, oni już są skończeni, wszyscy ich nienawidzą, zaraz za chwilę znowu będzie jak było i to na zawsze”.

Czarny ptasior powraca

Jerzy Kosiński był autorem powieści „Malowany ptak", dzięki której w USA odniósł literacki i finansowy sukces. Również w Polsce na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych uznawano go za wybitnego pisarza. Napisał również „Wystarczy być", według której nakręcono świetny film z Piotrem Sellersem w roli głównej.

W „Malowanym ptaku” Kosiński opisał przeżycia żydowskiego chłopca w okresie okupacji niemieckiej na polskiej wsi. Kosiński sugerował, że książka zawiera jego osobiste przeżycia. Przedstawił w niej polskich chłopów jak zwyrodniałe, zboczone, antysemickie bestie. „Malowany ptak” miał duży wpływ na kształtowanie w Ameryce obrazu Polaków, jako zoologicznych antysemitów. Tak się złożyło, że Kosiński rzeczywiście przeżył wojnę na polskiej wsi Dąbrowa Rzeczycka, niedaleko Stalowej Woli.
Jednak prawda o jego przeżyciach była inna. Wraz z ojcem i matką przeżyli i jak na warunki wojenne żyło im się całkiem dostatnio.

Kultura idiotów

Kultura idiotów to określenie już dawne, z końca lat 60. Bernstein, taki słynny dziennikarz, który opisywał różnego rodzaju nowości, użył tego określenia wobec grup, które pojawiły się wówczas. Ona bez przerwy jest obecna, ta kultura idiotów.

To jest kultura ludzi, którzy nie myślą, ludzi, którzy są po prostu – Biblia używa słowa bardzo prostego – głupi. Biblia mówi czterysta razy o głupocie, wymienia głupotę, św. Tomasz z Akwinu mówi, że nie ma innego grzechu poza głupotą. Tylko głupota, tylko głupi człowiek może grzeszyć, dlatego że nie ma świadomości, kim jest. Kim jest jako stworzenie, do czego zmierza jako dziecko Boże. Tylko głupiec grzeszy, tak twierdził św. Tomasz. To jest jedyny grzech możliwy. Zresztą wszystkie grzechy, które wymieniamy jako tzw. główne, zwane dawniej w Kościele starożytnym demonami, są niczym innym jak odmianami właśnie głupoty.

Potęga smaku

Ukazała się ostatnio świetna książka Pani Hanny Karp pod tytułem „Media totalitarne”. Dla mnie ta książka ma szczególne znaczenie gdyż mając w przeszłości kontakty z różnymi środowiskami opozycyjnymi i katolickimi często cierpiałam na tak zwany dysonans poznawczy. Ludzie wydawali mi się niegodni zaufania, sytuacje nieprawdopodobne, atmosfera społeczna wokół pewnych zjawisk sztucznie wykreowana. Niezwykle fałszywy wydawał mi się na przykład film „Człowiek z marmuru” z miotającą się jak oszalała Krystyną Jandą. Zupełnie nie rozumiałam zachwytów znajomych, którzy do tego filmu mieli stosunek wprost nabożny. Chodzili oglądać go po kilka razy, a podczas towarzyskich spotkań opowiadali sobie nawzajem jego fragmenty, podobnie jak dzieci opowiadają sobie oglądany razem komiks. Czułam się w ich towarzystwie wyjątkowo nieadekwatna, nie na miejscu. Nie pierwszy zresztą raz. Nieswojo czułam się również w towarzystwie księdza Niewęgłowskiego, kapelana środowisk twórczych.

Umysłowa sraczka lewactwa z Netflixa: „Ania, nie Anna”

Nie od dziś wiadomo, że propaganda jest wszędzie i ze zdwojoną siłą atakuje dopiero kształtujące się umysły. Jednak zawsze wydawało mi się, że są dzieła, do których po prostu nie da się upchnąć już nawet nie treści podprogowych, ale jawnej właśnie propagandy.

W zeszłym roku Netflix wypuścił nową ekranizację Ani z Zielonego Wzgórza, 7-odcinkowy serial, którego tytuł tłumaczony jest jako „Ania, nie Anna”. Utrzymany w fantazyjnej konwencji od razu zachwycił kolorami, detalami. Zachwyca również główna bohaterka, jej plastyczna twarz, świetnie odgrywane emocje i uczucia. Generalnie zachwyca wszystko, mimo kilku odstępstw fabuły od treści książki-nie na tyle jednak rażących, aby były nie do wybaczenia dla zagorzałej wielbicielki sennego świata marzeń rudowłosej dziewczynki.

O klasyfikacji nieboszczyków i doraźnych efektach propagandowych

Nasze tutaj dyskusje o aspektach rynkowych sztuki rozmaitego rodzaju sprowadzone zostały ostatnio do tak zwanego parteru i całkowicie unieważnione. Stało się to wczoraj za sprawą portalu WP. Od wczoraj też nikt nie powinien mieć wątpliwości, że wszystko co się mówi o tak zwanej sztuce awangardowej, czy to w muzyce, czy to w jakiejś innej dziedzinie, to po prostu blaga przykrywająca manipulacje propagandowe polityków, najczęściej czerwonych. Niby mieliśmy już wcześniej tego Gombrowicza i ten cały Kronos, z którego jasno wynikało, że o żadnych głębiach w twórczości pana Witolda mowy być nie może, że to nawet nie gęba i pupa tam gra, ale morda i dupa po prostu.

Pożeracze odchodów na tropach tajemnic

[…] Jeździłem wczoraj cały dzień autem i czasem włączałem radio. Na krótko, bo nie ma czego w tym radio słuchać, poza oczywiście głosami tych biednych ludzi, którzy wygrali 20 tysięcy i teraz wydaje im się, że ruszają na podbój świata. Nagle ogłosili, że od dziś chyba, albo od jutra znani polscy aktorzy – Seweryn, Janda i Olbrychski, będą odczytywać w radio fragmenty opowiadań jakiegoś ukraińskiego reżysera, którego uwięziono w Rosji i on teraz w tym więzieniu strasznie cierpi. A ponieważ prócz reżyserowania filmów, pan ów także pisał, ktoś wymyślił, że trzeba te jego kawałki czytać głośno na antenie. Ja od pewnego czasu, od momentu kiedy zacząłem prace nad cyklem socjalistycznym, nie jestem już w stanie uwierzyć w taką figurę jak prześladowany intelektualista. No, ale to jest margines dzisiejszych rozważań. Chodzi o to, że ci aktorzy przeczytali fragmenty prozy reżysera i to było takie zwyczajne plumkanie o tym, że w dzieciństwie chciał on mieć psa.

Sztuka i sztuczki

Każda rewolucja ma to do siebie, że niszczy wszystko, co na drodze, a ta kulturalna nie jest żadnym wyjątkiem. Zawsze chodzi o to samo, czyli wyrównanie do najniższego poziomu. Ale co później? Nie wystarczy glebę zaorać i czekać, co na niej samo wyrośnie. Samoistnie wyrosną tylko chwasty, z którymi mamy obecnie do czynienia. A może to nie rewolucji, a żartowi na przykład, zawdzięczamy współczesne malarstwo? Nurtuje mnie przewrotne podejrzenie, że Picasso po prostu próbował zakpić sobie ze snobów, którzy tego nie zrozumieli i tak narodził się Kubizm.

Wcześniej artyści też, co prawda, nie zawsze, prześcigali się w kunszcie naśladowania natury, ale zniekształcenia, jakich się dopuszczali, miały na celu uwypuklenie takich cech obiektu, które mogłyby zostać niezauważone przez widza. Miało to też wymiar praktyczny. Albumy przyrodnicze preferowały rysunek, nawet już po wynalezieniu fotografii.

Nadchodzi nowa „Matka Polka”?

Z badań marketingowych przeprowadzonych przez Katarzynę Pawlikowską i agencję badawczą Maison & Partners odnośnie do postaw wychowawczych matek w kontekście przygotowania ich córek do dorosłego życia w społeczeństwie wynika, iż „64% młodych Polek w wieku 18–24 lata odczuwa wsparcie matki w dążeniu do rozwijania osobistych pasji i planów zawodowych. 45% kobiet w tej grupie wiekowej deklaruje, że mama jest dla nich inspiracją i wzorem kobiety. Respondentki nie chcą jednak powielać modelu matki i żony, jaki znają z własnego domu, prawdopodobnie widząc codzienne stresy i przeciążenie”. Idealnie wystarczająco dobra pani domu to kobieta spełniona w pełni niezależna – „Matka Polka mówi dość i nie sprząta na święta”.

Prawdziwy wzorzec godny Well – nowatorskiego magazynu lifestylowego, którego kreatorką jest nikt inny jak Dorota Wellman. Well – z ang. dobrze czy bowiem od nazwiska samej kreato-twórczyni?